Προφορικός και γραπτός λόγος

Νεοελληνική Γλώσσα:
I. ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΚΑΙ ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ

•  Επισημαίνω τα στοιχεία της ομιλίας

Στον προφορικό λόγο, διακρίνουμε:

Α.  το λεκτικό εκφώνημα: τα λόγια ως περιεχόμενο

Β.  τα παραγλωσσικά γνωρίσματα του λεκτικού εκφωνήματος:

 1. επιτονισμός

Επιτονισμός είναι η κύμανση (το ανεβοκατέβασμα) της φωνής που χαρακτηρίζει μια ολόκληρη εκφώνηση, μια φράση ή πρόταση. Επομένως διακρίνεται από τον τόνο, που χαρακτηρίζει μια μόνο λέξη. Ο επιτονισμός πληροφορεί:

 α) σχετικά με τη διάθεση ή τη στάση του ομιλητή: οργή, σκώμμα, ειρωνεία κτλ.,

 β) σχετικά με το είδος των προτάσεων: ερωτηματική, απιφωνηματική κτλ.

 Επομένως, ο επιτονισμός με την κύμανση της φωνής διαμορφώνει σημασίες.

2. παύσεις

3. προφορά

4. ένταση φωνής

Γ.  τα εξωγλωσσικά γνωρίσματα (χειρονομίες, κινήσεις, έκφραση προσώπου, βλέμμα, διάθεση).

·         Σύμβολα χρήσιμα στην απομαγνητοφώνηση

 Τα σύμβολα που χρησιμοποιούνται συνήθως στην απομαγνητοφώνηση είναι:

 - = μικρή παύση. + = μέτρια παύση, ++ = παρατεταμένη παύση, 

= ανοδική κίνηση της φωνής,  = καθοδική κίνηση της φωνής

  ↗= ανοδική κίνηση της φωνής,  =↘ καθοδική κίνηση της φωνής

(όλα τα σύμβολα αφορούν παραγλωσσικά γνωρίσματα του λεκτικού εκφωνήματος)

• Άσκηση

Μεταγράψτε (απομαγνητοφωνήστε) την ομιλία της μαθήτριας που παρακολουθήσατε.

Α. Το λεκτικό εκφώνημα: τα λόγια ως περιεχόμενο
+
Β. Τα παραγλωσσικά γνωρίσματα του λεκτικού εκφωνήματος (επιτονισμός και παύσεις)
..........................................................................................................................................

2. Σημειώστε άλλα παραγλωσσικά γνωρίσματα του λεκτικού εκφωνήματος
(προφορά, ένταση φωνής) .................................................................................................

Γ. Τα εξωγλωσσικά γνωρίσματα (χειρονομίες, κινήσεις, έκφραση προσώπου, βλέμμα, διάθεση). ............................................................................................................................................