Δευτέρα 14 Ιανουαρίου 2013

Τα φύλα στη λογοτεχνία (και άλλες ιστορίες): Πρόχειρο Διαγώνισμα στη Νεοελληνική Λογοτεχνία Α' Λυκείου


4Ο Γενικό Λύκειο Χαλκίδας                                    Σχολ. έτος 2012 – 13
Νεοελληνική Λογοτεχνία
Γραπτή δοκιμασία Α’ Τετραμήνου
Διάρκεια 2 διδακτικές ώρες

Ι. Κείμενο

Του Βασίλη

Ποιος είναι ο Βασίλης αυτού του δημοτικού τραγουδιού δεν είναι εξακριβωμένο. Μια παραλλαγή υποστηρίζει ότι είναι γιος παπαδιάς από τη Ραψάνη της Θεσσαλίας, άλλη αναφέρει ως πατρίδα του την Ελασσόνα. Με βάση τις παραλλαγές (τις διαφορετικές μορφές) του τραγουδιού ο ήρωας πρέπει να είναι κλέφτης στη Θεσσαλία γύρω στο 1800 μ.Χ. Το τραγούδι με φυσικό και απέριττο τρόπο μάς δείχνει τα συναισθήματα που οδηγούσαν, όσο διαρκούσε η τουρκοκρατία, τους γενναίους άνδρες να προτιμούν τον ελεύθερο βίο του κλέφτη στα βουνά.

"Βασίλη, κάτσε φρόνιμα, να γίνεις νοικοκύρης,                                              1
για ν' αποχτήσεις πρόβατα, ζευγάρια κι' αγελάδες,                                         2
χωριά κι' αμπελοχώραφα, κοπέλια[1] να δουλεύουν.                                      3
-Μάννα μου εγώ δεν κάθομαι να γίνω νοικοκύρης,                                        4
να κάμω αμπελοχώραφα, κοπέλια να δουλεύουν,                                           5
και να ’μαι σκλάβος των Τουρκών, κοπέλι στους γερόντους[2].                    6
Φέρε μου τ’ αλαφρό[3] σπαθί και το βαριό[4] τουφέκι,                                    7
να πεταχτώ σαν το πουλί ψηλά στα κορφοβούνια,                                            8
να πάρω δίπλα τα βουνά, να περπατήσω λόγγους[5],                                        9
να βρω λημέρια των κλεφτών, γιατάκια[6] καπετάνων,                                  10
και να σουρίξω[7] κλέφτικα, να σμίξω τους συντρόφους,                              11
που πολεμούν με την Τουρκιά και με τους Αρβανίτες."                                 12

Πουρνό[8] φιλεί τη μάννα του, πουρνό ξεπροβοδειέται[9].                             13
"Γεια σας βουνά με τους γκρεμνούς, λαγκάδια με τις πάχνες[10]!                 14
- Καλώς το τ’ άξιο το παιδί και τ’ άξιο παλληκάρι.»                                       15






ΙΙ. Ασκήσεις

1.        Τρεις βασικές κατηγορίες των δημοτικών τραγουδιών είναι
α. τα Ακριτικά,
β. οι Παραλογές και
γ. τα Ιστορικά δημοτικά τραγούδια.
Σε ποια κατηγορία εντάσσεται το παραπάνω δημοτικό τραγούδι; Αιτιολογήστε την απάντησή σας με συγκεκριμένες αναφορές στο κείμενο και λαμβάνοντας υπόψη και το εισαγωγικό σημείωμα.
Μονάδες 12

μύρισε το σφαγείο μας θυμάρι